Саналуу/саналбаган зат атооч менен артикл

Негизги айырма

Саналуучу (Countable) — «санаала» болот: a book, two books. Жекелик: ар дайым a/an же the талап кылат. Көптүк: ∅ (жалпы) же the (конкреттүү). Саналбаган (Uncountable) — масса/түшүнүк: water, rice, information, furniture. Жалпы мааниде ∅, конкреттешсе the. «Бир даана» кылыш үчүн бирдик сөздөрү колдонулат: a glass of water, a piece of information.

Мисал: I bought a book.

Артиклдер кантип иштейт?

A) Саналуучу зат атооч

A/An — биринчи жолу, белгисиз бир даана: I bought a book. The — конкреттүү/мурун айтылган: The book you gave me was great. Көптүк (жалпы) — ∅: Books (∅) are expensive nowadays. Көптүк (конкреттүү топ) — the: the books on the table.

Мисал: The book you gave me was great.

B) Саналбаган зат атооч

Жалпы — ∅: Water (∅) is essential. Information (∅) spreads fast. Конкреттүү — the: the water in this bottle; the information you sent. Бирдиктештирүү (a/an түз берилбейт → measure words): a glass of water, a bottle of milk, a piece of advice/news/furniture, a slice of bread, a loaf of bread.

Мисал: Water is essential.

Кайсы сөздөр саналбаганга кирет? (типтүү)

Суюктуктар/материялар: water, milk, oil, air, sand, sugar, rice. Абстрактылар: advice, information, knowledge, progress, research, traffic. Жыйнак/жабдык: furniture, equipment, luggage, baggage, jewelry, money. Иштөө тармагы/сабак: music, physics, economics (сабак катары).

Мисал: Advice and information are crucial.

Some/Any, Much/Many, A few/A little

some (утургал/макул сунуш, ыңгайлу контекст): some water; some books. any (суроо/жокко чыгаруу): any water?; not any books. many (көптүк санаалуучу): many books. much (саналбаган): much water. a few (жакшы мааниде «бир аз, жетишерлик» санаалуучу): a few apples. few (терс нюанс «аза, жетишсиз» санаалуучу): few apples. a little (жакшы нюанс саналбаган): a little time. little (терс нюанс саналбаган): little time.

Мисал: I have many books and a little time.

«Countable vs Uncountable» мааниге жараша өзгөрөт

Айрым сөздөр мааниге жараша өзгөрөт: paper: зат катары «кагаз» (unc.): I need ∅ paper; «газет/макала» (count.): I read a paper. experience: «тажрыйба» (unc.): He has ∅ experience; «окуя/көрүнүш» (count.): two interesting experiences. chicken: «эт» (unc.); «бир канаттуу» (count.): a chicken. coffee: зат/суусундук (unc.), бирок «бир стакан» дегенде count.: two coffees (=two cups).

Мисал: I need a paper for my project.

Жыйынтык формулалар (шпаргалка)

• Саналуучу (Sg): Жалпы — ∅, Конкреттүү — the / a/an, «Бир даана» кылуу — a/an + N.
• Саналуучу (Pl): Жалпы — ∅, Конкреттүү — the + N, «Бир даана» кылуу — саны менен: two N.
• Саналбаган: Жалпы — ∅, Конкреттүү — the + N, «Бир даана» кылуу — a piece/glass/bottle/slice/loaf of + N.

Мисал: The furniture in the room is new.

Экзамен капкандар

1. an information, an advice → a piece of information/advice.
2. the water is important (жалпысында) → Water is important; конкреттүү болгондо: the water in this glass.
3. I have many informations → much information / a lot of information.
4. News — саналбаган: good news ( a news, newses).
5. The + plural for generic көп учурда керексиз: Cars are expensive ( The cars are expensive — эгер жалпы айтсаңыз).

Тез мисалдар

• I need ∅ advice. / I need a piece of advice.
• He bought a car. / Cars (∅) are expensive.
• We had ∅ lunch early. / The lunch we had was tasty.
• Do you have any money? / I don’t have much money.
• We still have a little time. (жакшы) vs We have little time. (жетишсиз).

Өзүн текшер (5 суроо, жооп өзүңдө)

1. I need ___ information about the course.
2. She gave me ___ piece of advice.
3. ___ students in this class are ready. (конкреттүү топ)
4. We bought ___ apples and ___ water.
5. ___ furniture in the room is new. (жалпы/конкреттүү?)

Күткөн жоопдун шаблону: 1) ∅ / the (эгер конкреттүү болсо) 2) a 3) the 4) some / ∅ (саналбаган, жалпы) 5) the (эгер бөлмөдөгү белгилүү жыйнак жөнүндө) же ∅ (жалпы нерсе тууралуу айтуу сейрек контекстте).