Убакыт көрсөткүчтөрү (since/for, already/yet, just, ago)

Убакыт көрсөткүчтөрү: since / for, already / yet, just, ago

since** vs **for

since — «кайсы убакыттан бери?» (старт чекити)

• Формула: (have/has) + V3 же (have/has been + V-ing) + since + чекит
• Чекит: 2019; Monday; 7 am; last week; I was a child; then
• Мисал: She has lived here since 2019.
• Маани: 2019-дан бери азырга чейин.

Мисал: She has lived here since 2019.

for — «канча убакыттан бери?» (узактык)

• Формула: (have/has) + V3 же (have/has been + V-ing) + for + узактык
• Узактык: two years; three months; a long time; ages
• Мисал: They have been waiting for two hours.

Мисал: They have been waiting for two hours.

Экзам лайфхак: since = чекит, for = узактык. Экөөнү алмаштырба: for 2019, since two years.

already** vs **yet

already — «алгачтан/урун-берин» (жакында эле болуп калды)

• Көбүнчө утверд. сүйлөмдө жана кээде суроодо таң кала колдонулат.
• Орду: (have/has) already + V3
• Мисал: I have already finished the task.

Мисал: I have already finished the task.

yet — «эле/али» (азыркы учурга чейин боло элек)

• Көбүнчө терс жана суроо сүйлөмдөрдө.
• Орду: haven’t/hasn’t + V3 + yet; Have you + V3 + yet?
• Мисал: She hasn’t finished yet. / Have you eaten yet?

Мисал: She hasn’t finished yet. / Have you eaten yet?

already — бар болуп калды; yet — али боло элек/болдубу?

just — «азыр эле»

• Жакында бүткөн аракет; Present Perfect менен абдан кеңири.
• Орду: (have/has) just + V3
• Мисал: He has just left. (азыр эле чыгып кетти)

Мисал: He has just left.

Америкалык сүйлөөмдө Past Simple менен да угулушу мүмкүн (He just left), бирок экзам стандартында Present Perfect коопсуз.

ago — «мурун»

• Өткөндүн так чекити менен, ар дайым Past Simple.
• Формула: Past Simple + … + ago
• Мисал: I met her two days ago.
• Түшүнүк: Азырдан артка санайбыз → … ago = «… мурун».

Мисал: I met her two days ago.

ago Present Perfect менен жүрбөйт: I have seen her two days ago → I saw her two days ago.

Кыска маалымат

• since — Pr. Perfect(/Cont.) — Старт чекити — has lived since 2021
• for — Pr. Perfect(/Cont.) — Узактык — have been waiting for 30 min
• already — Pr. Perfect — Алгачтан бүткөн — has already finished
• yet — Pr. Perfect (neg/? ) — Али болгон жок / болду беле — hasn’t finished yet
• just — Pr. Perfect — Азыр эле — has just left
• ago — Past Simple — Мурун (артка саноо) — left two hours ago

Типтүү каталар → туурасы

• for 2020 → since 2020
• since two years → for two years
• Have you finished already? (мүмкүн, бирок формалдуу экзамда табигыйраак) → Have you finished yet? / I’ve already finished.
• I have seen her two days ago. → I saw her two days ago.
• He just has finished. → He has just finished.

Ыкчам практикум (жооптор)

1. She ___ (live) here since 2018. → has lived / has been living
2. I haven’t called him ___ . → yet
3. He has ___ arrived. → already / just (экөө тең мүмкүн; just — «азыр эле»)
4. They met two weeks ___ . → ago
5. We have been waiting ___ an hour. → for