Главная / Предметы / Кыргыз тили ЖРТ / Башка сөз түркүмдөрү
Кыргыз тилинде негизги сөз түркүмдөрүнөн тышкары, сүйлөмдө ар кандай грамматикалык жана маанилик кызматтарды аткарган башка сөздөр бар. Алар: тактооч, жандооч, байламта, бөлүкчө, модалдык сөздөр, сырдык сөздөр жана тууранды сөздөр.
Тактооч кыймыл-аракеттин, окуянын, же сапаттын жүзөгө ашуу шартын, ордун, мезгилин, себебин, максатын жана өлчөмүн билдирет. Суроолору: качан? кайда? кантип? канча? эмне үчүн? эмне максатта?
Мисалы: Эртең келем. Ал катуу сүйлөдү.
Жандооч зат атооч, ат атооч, сан атооч сыяктуу сөздөрдөн кийин келип, аларды этиш же башка сөздөр менен байланыштырат.
Мисалы: үчүн, менен, сыяктуу, караганда. Сүйлөмдө: Сен үчүн келдим. Апам менен бардым.
Байламта сүйлөм мүчөлөрүн же жөнөкөй сүйлөмдөрдү бири-бирине байланыштырат.
Мисалы: Мен жана ал келдик. Ал келди, бирок сен жоксуң.
Бөлүкчө сүйлөмгө же сөзгө кошумча маани, эмоция, суроо, тануу сыяктуу маанилерди берет.
Мисалы: го, ээ, беле, бекен, эле, да. Сүйлөмдө: Сен келесиңби эле? Ал окуйт да?
Модалдык сөздөр сүйлөөчүнүн айтылган ойго, окуяга болгон мамилесин билдирет.
Мисалы: албетте, мүмкүн, сыягы, чынында, кыязы. Сүйлөмдө: Мүмкүн, ал келет. Албетте, мен макулмун.
Сырдык сөздөр адамдын ар кандай сезимдерин, эмоциясын, таасирленүүсүн билдирет. Алар көбүнчө сүйлөмдүн башында келип, үтүр же илеп белгиси менен ажыратылат.
Мисалы: Ой!, Оо!, Ата!, Бали!. Сүйлөмдө: Ой!, кандай сонун! Ай, эмне үчүн анттиң?
Тууранды сөздөр жаратылыштагы же нерселерден чыккан үндү, үндөштүктү туурап көрсөтөт.
Мисалы: гу-гу-гу, чап-чап, жарк-журк, күп-күп. Сүйлөмдө: Дарыя шар-шар агат. Жүрөгү күп-күп согот.
